محمد الريشهري

289

علم و حكمت در قرآن و حديث ( فارسى )

ز گهواره تا گور ، دانش بجو معروف و منسوب به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله است كه فرمود : « از گهواره تا گور ، دانش بجو » . در كتاب « آداب المتعلمين » و نيز « الوافي » اين مضمون بدين شكل آمده است : گفته شده است : « وقت طلب علم از گهواره تا گور است » . « 1 » در پاورقى « آداب المتعلمين » و « تفسير قمى » نيز آمده است : « در روايت معروف آمده است كه از گهواره تا گور ، دانش بجو » . « 2 » فردوسى ، شاعر پارسى زبان نيز اين كلام را به شعر درآورده : چنين گفت پيغمبر راستگوى * زگهواره تا گور دانش بجوى با همه تلاشى كه براى يافتن اين سخن در جوامع روايى صورت گرفت ، چنين مضمونى يافت نشد . مبالغه اى كه در اين سخن آمده به شعر بيشتر شباهت دارد تا به سخن پيامبر خدا صلى الله عليه و آله . محققان محترم آداب المتعلمين و تفسير قمى بدون دقت در مأخذ اين حديث ، آن را به عنوان سخن پيامبر صلى الله عليه و آلهآورده اند .

--> ( 1 ) آداب المتعلّمين : ص 111 ، الوافي : 1 / 126 . ( 2 ) آداب المتعلمين : ص 111 ، تفسير قمّي : 2 / 401 .